Khóa thông minh có hai lớp an ninh:

  • Lớp cơ khí: thân khóa, ruột dự phòng, chốt.
  • Lớp điện tử: sinh trắc học, mã số, thẻ, ứng dụng.

Bài này tập trung vào lớp điện tử. Nội dung tổng hợp từ báo cáo của Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST) và tiêu chuẩn an ninh mạng IoT của châu Âu (ETSI).

Cảm biến vân tay

Loại cảm biến Nguyên lý Ưu điểm Hạn chế
Quang học Chụp ảnh vân tay bằng camera và đèn Rẻ, mặt kính bền Dễ bị ảnh hưởng bởi vết bẩn, ánh nắng
Bán dẫn (điện dung) Đo điện dung giữa gờ và rãnh vân Nhanh, khó giả bằng ảnh in Mặt cảm biến cần sạch, khô
Bán dẫn có nhận diện da sống Đo thêm tín hiệu của da sống Chống vân tay giả bằng silicon tốt hơn Giá cao hơn

Lời khuyên:

  • Đăng ký ít nhất 2 ngón cho mỗi người, ở cả hai tay, phòng khi đứt tay hoặc tay ướt.
  • Người lớn tuổi, thợ hồ, người làm bếp thường bị mòn vân tay: nên đăng ký thêm thẻ từ hoặc mã số.
  • Chọn khóa cho phép xóa từng vân tay, để thu hồi quyền của người giúp việc hoặc thợ sửa chữa.

Face ID: 2D, hồng ngoại và 3D

Khóa nhận diện khuôn mặt dùng một trong ba loại camera:

  1. Camera 2D thường: rẻ nhất. Nếu thuật toán yếu, khóa dễ bị đánh lừa bằng ảnh hoặc video.
  2. Camera hồng ngoại gần (NIR): dùng được ban đêm, khó giả bằng màn hình điện thoại.
  3. Camera 3D (ánh sáng cấu trúc hoặc ToF): đo độ sâu khuôn mặt, chống ảnh phẳng tốt nhất.

NIST đánh giá khả năng chống giả mạo khuôn mặt (PAD)

Báo cáo NIST IR 8491 (2023) thử 82 thuật toán phát hiện giả mạo khuôn mặt (Presentation Attack Detection, PAD) của 45 nhà phát triển. Các thuật toán này chỉ dựa trên phần mềm xử lý ảnh. Kết quả chính:

  • Độ chính xác chênh lệch rất lớn giữa các thuật toán và giữa các kiểu tấn công.
  • Nhiều nhà phát triển đã phát hiện tốt các kiểu giả mạo bằng ảnh in, phát lại video, khẩu trang y tế, mặt nạ silicon mềm.
  • Một số kiểu tấn công khác vẫn có tỷ lệ lỗi cao ở mọi thuật toán được thử.
  • Đa số thuật toán chính xác hơn khi nhận chuỗi video thay vì một ảnh tĩnh.
  • Báo cáo không đánh giá camera 3D, hồng ngoại hay phương pháp yêu cầu người dùng tương tác. Đây là những phương pháp có thêm thông tin từ phần cứng.

Ý nghĩa với người mua: với khóa Face ID chỉ có camera 2D, độ an toàn phụ thuộc hoàn toàn vào thuật toán của hãng. Cho cửa chính, nên ưu tiên khóa có camera 3D hoặc hồng ngoại và có tính năng nhận diện người thật (liveness).

An ninh mạng cho khóa có Wi-Fi, Bluetooth, app

Tiêu chuẩn ETSI EN 303 645 đặt ra yêu cầu an ninh mạng cơ bản cho thiết bị IoT gia dụng. Áp vào khóa thông minh, bạn nên kiểm tra bốn điểm:

  1. Không có mật khẩu mặc định dùng chung (mục 5.1). Mỗi khóa phải có mật khẩu riêng, hoặc buộc người dùng tự đặt khi cài đặt. Khóa ra khỏi nhà máy với mã quản trị kiểu "123456" là dấu hiệu xấu.
  2. Cập nhật phần mềm an toàn (mục 5.3):
    • Khóa và app phải cập nhật được.
    • Bản cập nhật qua mạng phải được kiểm tra là bản thật của hãng.
    • Hãng nên thông báo rõ khi có bản vá bảo mật.
  3. Có kênh tiếp nhận báo cáo lỗ hổng: hãng công bố nơi nhận báo cáo lỗ hổng bảo mật.
  4. Bảo vệ dữ liệu cá nhân:
    • Lịch sử ra vào và dữ liệu khuôn mặt nên được mã hóa.
    • Có thể xóa sạch dữ liệu khi bán lại nhà.

Việc cần làm khi dùng khóa thông minh

  • Đổi mã quản trị ngay sau khi lắp.
  • Bật thông báo mở cửa trên điện thoại.
  • Cất chìa cơ dự phòng ở nơi an toàn, không để trong xe hay dưới thảm.
  • Biết vị trí cổng cấp nguồn khẩn cấp (USB-C hoặc pin 9V) để mở cửa khi hết pin.
  • Thay pin ngay khi khóa báo pin yếu, không chờ hết hẳn.
  • Định kỳ xem lại danh sách vân tay, thẻ và mã số đã cấp.

Nguồn tham khảo

  • NIST IR 8491, Face Analysis Technology Evaluation (FATE) Part 10: Performance of Passive, Software-Based Presentation Attack Detection (PAD) Algorithms, 2023: doi.org/10.6028/NIST.IR.8491
  • ETSI EN 303 645 V2.1.1 (2020-06), Cyber Security for Consumer Internet of Things: Baseline Requirements: etsi.org
  • ISO/IEC 30107-3, Biometric presentation attack detection – Testing and reporting: iso.org